۴ دی ۱۳۵۶ برابر با ۲۵ دسامبر ۱۹۷۷: درگذشت چارلی چاپلين نابغه بزرگ عالم سينما.

۵ ديماه ۱۳۸۲: زلزله‌ای به قدرت ۶ / ٣ ريشتر شهر قديمی بم در استان کرمان را لرزاند. بر اثر اين واقعه بيش از ۷۰ هزار تن در زير آوار جان باختند.

۸ دی ۱۳۵۷: سقوط حکومت نظامی ارتشبد ازهاری
در روز هشتم دی ماه سال ۱۳۵۷و بر اثر مبارزات آزادي‌خواهانه مردم ایران علیه دیكتاتوری و نظام سلطنتی، شاه ارتشبد ازهاری را كه برای سركوب مردم گمارده بود، كنار گذارد و با یك مانور اصلاح‌طلبانه بختیار را دعوت به همكاری كرد. اما این مانور هم دردی از دیكتاتوری سلطنتی درمان نكرد و یك ماه و چهارده روز بعد نظام سلطنتی با قیام مردم ایران برای همیشه دفن شد.

۱۱ دی ۱۳۲۸ برابر با اول ژانویه ۱۹۵۰: هوشی مين رهبر مبارزان ويتنامی حملات خود را عليه نيروهای فرانسوی مهاجم به هند و چين آغاز کرد.

"هوشی مين" يکی از برجسته‌ترين چهره‌های انقلابی تاريخ معاصر جهان ماست. او توانست يکی از بزرگ‌ترين جنگ‌های خلقی را که به نام "جنگ ويتنام" شهرت یافت (بين سال‌های ۱۹۵۴ تا ۱۹۷۵) رهبری کند .
هوشی مين در ۱۹ سالگی به فرانسه رفت و در هنگام تحصيل با عقايد کمونيستی آشنا و به عنوان يكي از اعضای موسس حزب كمونيست فرانسه فعالیت کرد.او در سال ۱۹۲۵ به شوروی رفت تا ضمن آشنا شدن با دستاوردهای انقلاب کبير اکتبر در ساختن اولين کشور سوسياليستی شرکت کند. چند سال بعد در سال ۱۹۳۰ به چين رفت و با کمک کمونيست‌های اين کشور، حزب كمونيست ويتنام را بنيان گذاشت.

به دنبال حمله‌ی ژاپن به ويتنام در سال ۱۹۴۱، هوشی مين به ويتنام بازگشت و به محض ورود به اين کشور در کوه‌هايی که در نوار مرزی ويتنام و چين قرار داشت به کمک ساير رفقای هم نظر خود اولين پايگاه‌های مبارزه بر عليه اشغال‌گران را بنيان گذاشت. اين ارتش مردمی که "ويت مين" ناميده می‌شد متشکل از جوانان و کارگران مبارز و جسور بود. بعد از پايان جنگ دوم جهانی ، ويتنام مجددا به اشغال فرانسه که اين کشور را مستعمره خود می‌دانست در آمد و هوشی مين مجددا رهبری جنگ آزادي‌بخش را به عهده گرفت .

جنگ با فرانسه نه سال طول كشيد و با شكست نيروهای آن كشور در "دی ان بی ان فو" از نيروهای ويت مين به فرماندهی ژنرال "جياپ" طراح جنگ‌های تازه غير منظم، فرانسه حاضر به صلح شد. ولی در مذاكرات صلح كه در سال ۱۹۵۴ در جنوا برگزار شد ويتنام موقتا به دو بخش تقسيم شد و قرار شد كه از طريق رفراندم وحدت ويتنام تامين شود كه اين كار بارها به تعويق افتاد و هوشی مين جنگ‌های غير منظم را از سر گرفت كه اين بار آمريكا جنگ بيست ساله را به ويتنام شمالی تحميل نمود. هوشی مين، پيش از پيروزی مردم ويتنام بر امپرياليزم امريکا در آوريل ۱۹۷۵، در سوم سپتامبر سال ۱۹۶۹ درگذشت.



١١ دی ١٣٣٧ برابر با ١ ژانویه ١٩٥٩: روز پیروزی انقلاب کوبا.

قيام مردم کوبا عليه باتيستا ديکتاتور سابق اين کشور در چنين روزی به پيروزی انجاميد و باتيستا مجبور به فرار از اين کشورشد، همه ساله در کوبا اول ژانویه به عنوان روز انقلاب گرامی داشته می‌شود، باتيستا ديکتاتور کوبا در آخرين روز سال ۱۹۵۸ ميلادی بر اثر فشار نيروهای انقلاب از اين کشور فرار کرد.

۱۱ دی ۱۳۴۲ برابر با اول ژانویه ۱۹۶۴: سازمان آزادی‌بخش فلسطين "ساف" شروع به فعاليت کرد.

۱۲ دی ۱۳۰۳ برابر با ۲ ژانويه ۱۹۲۵: پاتريس لومومبا، بانی استقلال کونگو درآفريقا متولد شد. لومومبا در رشته حقوق تحصيل کرده بود و بعدها وارد نهضت آزادی‌بخش آفريقا شد. در ۳۰ ژوئن ۱۹۶۰، هنگامی که بلژيک استقلال کونگو را به رسميت شناخت، به نخست‌‌وزيری آن کشور انتخاب شد و برای ملی کردن معادن و بانک‌ها و کارخانه‌ها و کوتاه کردن دست سرمايه‌داران بلژيکی از اقتصاد کونگو، بسيار کوشيد.

در ژانويه ۱۹۶۱ پاتريس لومومبا، رهبراستقلال کونگو (زئير) و يکی از چهره‌‌های درخشان آزادی قاره‌ی آفريقا، در نتيجه‌ زمينه‌چينی سياست استعماری، به دست "موسی چومبه" و يارانش که از دست‌نشاندگان سياست خارجی و خواستار جدائی ايالت "کاتانگا" از کونگو بودند، به وضع فجيعی کشته و جسدش در اسيد سوزانده شد. اين فاجعه جهانيان را در اندوهی ژرف فرو برد. "سرزمين من کونگو" از آثارتأليفی پاتريس لومومباست.


۱۴ دی ۱۳۵۷ برابر با چهارم ژانويه ۱۹۷۹: تشکيل جلسه‌ای به ابتکار فرانسه و با شرکت سران کشورهای آمريکا، انگلستان، آلمان و فرانسه موسوم به کنفرانس گوادالوپ. در اين کنفرانس که والری ژيسکاردستن رئيس جمهور فرانسه، جيمی کارتر رئيس جمهور آمريکا، هلموت اشميت صدر اعظم آلمان و جيمز کالاهان نخست‌وزير انگليس شرکت داشتند توافق و تصميم به تغيير نظام در ايران گرفته شد، زیرا که عمر سلطنت در ايران به سر آمده بود. ژيسکاردستن در کتاب خاطراتش می‌نويسد: «آمريکا پيشنهاد تغيير حکومت ايران را می‌داد و جيمز کالاهان همچون فرزندخوانده به دنبال نظرات جيمی کارتر می‌دويد. من در تعجب بودم!»

او هم چنین می‌نويسد: «شاه پس از ورود خمينی به پاريس دو بار تلفنی از رئيس جمهور فرانسه خواست که امکانات رفاهی و امنيتی و بهداشتی را برای خمينی و خانواده‌اش تامين کنند.» (چاپ اين مطلب در هفته نامه طوس در سال ۱۳۷۸ باعث تعطيلی آن از سوی قوه قضائيه ايران شد).

مطلب فوق نقش آمريکا و انگليس را در رابطه با دولت پهلوی و خمينی بيان مي‌کند، و نشان می‌دهد آمريکا با حمايت انگليس شرايط بازگشت خمينی به ايران را فراهم کرده است.

۱۴ دی ۱۱۸۷ برابر با ۴ ژانويه ۱۸۰۹: لويی بريل در فرانسه متولد شد. او با اختراع خطی خاص برای نابینایان گام مهمی را در ارايه و انتقال مفاهيم به اين قشر از جامعه برداشت. وی در ۶ ژانويه ۱۸۵۲ در سن ۴۳ سالگی درگذشت.



۱۵ دی ماه ١٣١٣: تولد فروغ فرخزاد.

از وی پنج دفتر شعر منتشر گرديده که از بهترین نمونه‌های شعر معاصر فارسی هستند. فروغ با مجموعه‌های "اسیر"، "دیوار" و "عصیان" در قالب شعر نیمایی کار خود را آغاز کرد. سپس آشنایی با ابراهیم گلستان نویسنده و فیلمساز سرشناس ایرانی و همکاری با او، موجب تحول فکری و ادبی در فروغ شد. وی در بازگشت دوباره به شعر، با انتشار مجموعه "تولدی دیگر" تحسین گسترده‌ای را برانگیخت، سپس مجموعه "ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد" را منتشر کرد و جایگاه خود را در شعر معاصر ایران به عنوان شاعری بزرگ تثبیت نمود.

بعد از نیما یوشیج فروغ در کنار احمد شاملو و مهدی اخوان ثالث از پیشگامان شعر معاصر فارسی است. نمونه‌های برجسته و اوج شعر نوی فارسی در آثار فروغ و شاملو پدیدار گردید. وی در ٢۴ بهمن ١٣۴٥ بر اثر يک سانحه رانندگی در سن ۳۲ سالگی درگذشت.

۱۶ دی ۱۳۳۸: درگذشت نیما یوشیج، پدر شعر نوین پارسی
علی اسفندياری که بعدها تخلص یا نام ادبی نیما یوشیج را برای خود برگزید ، در ۲۱ آبان ماه سال ۱۲۷۶ خورشيدی در دهکده يوش، واقع در شهرستان نور به دنيا آمد.
نیما در نوجوانی برای ادامه تحصیل به مدرسه سن‌لویی در تهران آمد و در آن جا زبان فرانسه را به خوبی فراگرفت و از طریق آن، آشنایی عمیقی با فرهنگ و ادبیات غرب حاصل كرد. نیما در همان مدرسه به تشویق معلم خود، نظام وفا كه خود شاعری چیره‌دست بود به سرودن شعر پرداخت. در ابتدا به سبک معمول و قديم شعـر می‌ساخت، اما پس از چندی راه تازه‌ای را در پيش گرفت و منظومه افسانه، سروده شده به سال ۱۳۰۰ خورشيدی، سبک تازه‌ای در ارائه محسوسات اوست. نيما با وجود پيروی از وزن تساوی طولی، مصرع‌ها را ضروری نديد و قافيه را به حساب ديگری در کار گرفت و در شعر فارسی تحولی بنيادی ايجاد کرد.

كار سترگ و تاریخی نیما یك كار مجرد هنری و ادبی نبود. آزادگی روح و قلبی سرشار از عشق به مردم و آرمان آزادی و استقلال میهن و افكار ترقی‌خواهانه او پشتوانه‌اش در این راه‌گشایی ادبی بود. نیما فرزند زمانه خود بود و نیاز اجتماعی و تحول تاریخی جامعه خویش را دریافته بود و نقش خود را به شایستگی ایفا كرد.


۱۶ دی ۱۳۵۷: پایان موفقیت آمیز اعتصاب ۶۲ روزه مطبوعات ایران
روز شانزدهم دی ماه سال ۱۳۵۷، خبرنگاران و نویسندگان آزاده روزنامه‌های كشور كه تا قبل از آن از سانسور اخبار مبارزات مردم توسط ساواك شاه رنج می‌بردند، به دنبال یك اعتصاب ۶۲ روزه به اعتصاب خود پایان دادند. برای اولین بار بعد از حكومت دكتر مصدق مطبوعات طعم آزادی را چشیدند.


۱۷ دی ماه ۱٣۱۴ : سالگرد واقعه موسوم به کشف حجاب.

اقدام اجباری و عجولانه رضا شاه در تاريخ ۱۷ دی ۱۳۱۴ معروف به "کشف حجاب" از سوی بخش بزرگی از ملت پذیرفته نشد و فئودال‌ها وبورژوازی تجاری ایران نيز در مقابل این امر مقاومت کردند و در نتیجه چادر هرگز به صورت عمومی برداشته نشد. کشف حجاب با اعطای حقوق سیاسی همراه نبود و همچنان قانون مدنی بر مبنای شرع تصو یب می‌شد.

١٨ دی ١٣۴۶: به دنبال مرگ مشکوک غلامرضا تختی، کشتی‌گير و قهرمان محبوب مردم تظاهرات گسترده‌ای عليه حکومت شاهنشاهی بر پا شد. عقيده عمومی بر اين باور بود که به دليل عدم قبول همکاری با دستگاه حکومتی، ماموران ساواک جهان پهلوان را در روز قبل (۱۷ دی) به قتل رسانده‌اند.

١٩ دی ۱۲۸۶ برابر با ٩ ژانویه ١٩٠٨: سیمون دوبووار، فیلسوف، رمان‌نویس و نظریه‌پرداز مسائل زنان در چنین روزی متولد شد. کتاب معروف او "جنس دوم" در سال ١٩۴٩ منتشر شد. در کتاب جنس دوم، سیمون دوبووار استدلال‌های خود را از طریق اگزیستانسیالیسمی فمینیستی بیان می‌کند. بووار به‌عنوان یک اگزیستانسیالیست باور داشت که "بودن" مقدم بر "ماهیت" است. وی به‌ همین منوال استنباط می‌کند که یک انسان زن زاده‌ نمی‌شود، بلکه تبدیل به زن می‌شود. دو بووار دلیل می‌آورد که در طول تاریخ، زنان همیشه یک انحراف و ناهنجاری شمرده شده‌اند. به‌عقیده وی برای آن‌که فمینیسم بتواند به‌ جلو حرکت کند این برداشت باید از بین برود. در این ‌صورت زنان درست به ‌اندازه مردان قادر به پیشرفت خواهند بود. دوبووار در سال ١٩٨۶ درگذشت.


۲۲ دی ۱۲۵۴ برابر با ۱۲ ژانویه ۱۸۷۶: جك لندن نويسنده امريكايی متولد شد. جك لندن بسياری از سال‌های عمرخود را در سفر گذراند و با مردم مختلف و آداب و رسوم مناطق دور و نزديك آشنا شد. اين نويسنده با ذوق به ويژه ازسرزمين‌های يخ‌زده شمال امریکا اطلاعات فراوان گردآوری كرد و در نوشتن كتاب‌های خود از اين اطلاعات استفاده كرد، ازمهم‌ترين آثارجك لندن "آوای وحش"، "سپيد دندان" و "آشتی‌ناپذير" را می ‎ توان نام برد.

٢۶ دی ١٣٥٧: محمدرضا پهلوی آخرين شاه ايران و همسرش فرح برای آخرين بار و بدون تشريفات ايران را ترک کردند.

۲۹ دی ۱۲۵۱ برابر با ۱۹ ژانويه ۱۸۷۳: تولد ماكس آدلر جامعه شناسی اتریشی
ماكس آدلر تئوریسین سوسیالیست و جامعه شناسی كه سوسیالیست شدن ملل را اجتناب‌ناپذیر می‌دانست در اتریش به دنیا آمد و شصت و چهار سال عمر كرد، وی بشر را مستحق برابری نسبی اقتصادی (درآمد و ثروت)، رفاه و شئون اجتماعی می‌دانست، او پیش‌بینی كرده است زمانی فرا خواهد رسید كه همه ملل جهان بر پایه فرهنگ و شرایط اقتصادی و سطح تمدن خود دارای نظام سوسیالیستی شوند. آدلر وقوع چنین تحولی را اجتناب‌ناپذیر دانسته و گفته است هرچه سطح آگاهی ملل بیش‌تر شود تقاضا برای برابری و رفع تبعیض و اصلاح توزیع درآمد و به عبارت دیگر تامین عدالت اقتصادی ـ اجتماعی بیش‌تر خواهد شد و اگر اكثریت جامعه نتواند از راه‌های دمكراتیك و وضع قانون و ضابطه به این مرحله گام بگذارد وقوع انقلاب در آن جامعه قطعی است و انقلاب‌هايی از این دست، زنجیره‌ای هستند و جهان را فرا خواهند گرفت، به عبارت دیگر، بشر آگاه برابری اقتصادی ـ اجتماعی خود را مطالبه خواهد كرد و به داشتن صرفا آزادی‌های فردی اكتفا نخواهد كرد. آدلر سوسیالیسم را یك آرزوی بشر خوانده، ولی گفته است كه جامعه آماده سوسیالیست شدن باشد؛ نمی‌توان سوسیالیسم را به یك جامعه غیر آماده تحمیل كرد و انتظار داشت كه پیروز شود و پایدار بماند.

٣٠ دی ١٢٨۶ برابر با ٢٠ ژانویه ۱۹۰۸: در این روز میتینگی از زنان تهران تشکیل شد که در آن١٠ ماده از خواسته‌های زنان به تصویب رسید. از جمله این خواسته‌ها تاسیس مدارس دخترانه و تعد‌یل و تخفیف در میزان صداق و نیز حذف جهیزیه سنگین برای دختران بود.